# Karadağ Binbirkilise Yüzey Araştırması > Karaman Karadağ’daki Binbirkilise ören yerlerinde, Doğu Roma dönemi dini mimarisini belgeleyen ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle Necmettin Erbakan Üniversitesi başkanlığında yürütülen bilimsel yüzey araştırması. Kaynak: https://karadagbinbirkilise.com/ ## Proje künyesi - Proje adı: Karadağ Binbirkilise’nin Doğu Roma Dönemi Dini Mimarisi - Araştırma türü: Yüzey araştırması (arkeoloji ve sanat tarihi) - Proje başkanı: Doç. Dr. İlker Mete Mimiroğlu, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü - İzin veren kurum: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü - Araştırma alanı: Karaman ili Merkez ilçesi, Karadağ; Madenşehir ve Değle ören yerleri (yaklaşık 37.4372 K, 33.1442 D) - Dönem: Ağırlıklı olarak 4.–9. yüzyıl Doğu Roma (Bizans) dini mimarisi - Sezonlar: 2023 Sezonu (1–13 Eylül 2023), 2024 Sezonu (12–25 Ekim 2024) - İletişim: karadagbinbirkilise@gmail.com ## Araştırmanın amacı Karadağ bölgesinde gerçekleştirilen yüzey araştırmasının temel amacı, dağ üzerinde yer alan Bizans dönemi dini mimari örneklerinin eksiksiz bir şekilde tespitinin yapılmasıdır. 20. yüzyılın başında yapılmış çizimlerin yerine taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının rölövelerinin alınması, modern teknikler çerçevesinde tüm yapıların plan ve kesit çizimlerinin hazırlanması; tüm taş eserlerin ve kitabelerin tespiti, kataloglanması, çizimleri ile tercümelerinin yapılması amaçlanmaktadır. Bölgede yapılan araştırmaların eksikliği sebebiyle Değle antik kentinin lokalizasyonu yapılamamış, Madenşehir ve Değle ören yerlerinin antik isimleri hâlâ tespit edilememiştir. Çalışma bu sorunların çözümlenmesini, yerleşim ve yapıların niteliğinin ve işlevinin tespitini ve Binbirkilise’nin Anadolu erken Hristiyan sanatı ve mimarisi içindeki yerinin değerlendirilmesini hedefler. ## Araştırma alanı Karadağ; Karaman ili Merkez ilçesi sınırlarında, Karaman şehir merkezinin yaklaşık 25 km kuzeybatısında, Hotamış Gölü’nün 19 km güneydoğusunda ve Karapınar’ın (Konya) 50 km güneybatısında yer alan volkanik bir dağ kütlesidir. En önemli buluntular Bizans dönemine aittir; Binbirkilise’nin bu dönemde bölgenin en önemli dini merkezi olduğu bilinmektedir. 9. yüzyıldaki Arap akınlarından etkilenen yerleşimler 12. yüzyılda Türk hâkimiyetine geçmiştir. ### Madenşehir Ören Yeri Karadağ’ın eteğindeki düzlükte, Madenşehir Köyü ve çevresinde yer alan Binbirkilise harabeleri. Günümüzde kısmen ayakta kalan yapıların başlıcaları 1 No’lu Bazilika, 12 No’lu Şapel, Mozole 1–2 ve Eksedra’dır. Öne çıkan yapılar: 1 No’lu Bazilika, 12 No’lu Şapel, Mozole 1–2, Eksedra. ### Değle Ören Yeri Volkanik bir dağ hüviyetindeki Karadağ’ın üzerinde, bir tepede yer alan ikinci önemli harabe topluluğu. Ayakta kalan yapı sayısı Madenşehir’e göre oldukça fazladır. Öne çıkan yapılar: 31, 32, 33–36 ve 35 No’lu kiliseler, Saray olabilecek bir yapı, Kaya oyma mezarlar, İnziva hücreleri ve açık apsis. ## Araştırma tarihi - 1826 — Léon de Laborde: Fransız gezgin Laborde bölgeyi ziyaret etti ve Madenşehir harabelerinin litograflarını yayımladı. - 1834 — Charles Texier: Texier bölgeyi ziyaret etti; seyyahların aktardığı bilgiler Binbirkilise’ye olan merakı artırdı. - 1837 — William J. Hamilton: Hamilton bölgeyi ziyaret ederek gözlemlerini ve gravürlerini yayımladı. - 1907 — W. M. Ramsay ve Gertrude Bell: Bölgedeki ilk kazılar yapıldı; Bell yapılara numara vererek planlarını çizdi ve kayıt altına aldı. - 2023 — Karadağ Binbirkilise Yüzey Araştırması: Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle, Necmettin Erbakan Üniversitesi başkanlığında modern belgeleme çalışmaları başladı. ## 2023 Sezonu (1. sezon) Sayfa: https://karadagbinbirkilise.com/calismalar/2023 - Çalışma tarihleri: 1–13 Eylül 2023 - İzin: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, E-77734899-161.01-407923201 sayılı ve 10.08.2023 tarihli izin - Bakanlık temsilcisi: Bilal Aynur (Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi) - Ekip: 19 kişi Karadağ Binbirkilise Yüzey Araştırmasının ilk sezon çalışmaları; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün E-77734899-161.01-407923201 sayılı ve 10.08.2023 tarihli izni doğrultusunda, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlker Mete Mimiroğlu başkanlığında, 1–13 Eylül 2023 tarihleri arasında “Karadağ Binbirkilise’nin Doğu Roma Dönemi Dini Mimarisi” başlığı altında gerçekleştirilmiştir. Çalışmalara Bakanlık Temsilcisi olarak Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi’nden Bilal Aynur katılmıştır. Ekipte Necmettin Erbakan Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi’nden akademisyenler ile Necmettin Erbakan Üniversitesi’nden sanat tarihi öğrencileri ve mimarlar yer almıştır. ### Basına yansıyan ön bulgular Proje başkanının 24 Nisan 2024’te Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamaya göre ilk sezonun ön bulguları: - 6 yeni kilise yapısı tespit edilerek envantere kaydedildi. - Madenşehir’de 20 lahit ve lahit kapağı tespit edildi. - Değle Ören Yeri’nde keşiş hücreleri, geçitler ve farklı dini ritüellerin yapıldığını gösteren mimari unsurlar belgelendi. - Tüm taş eserlerin GPS koordinatları alındı ve modellemeleri yapıldı. Kaynak: Anadolu Ajansı, 24 Nisan 2024 — https://www.aa.com.tr/tr/kultur/karamanda-binbir-kilise-olarak-bilinen-alanda-dini-yapilar-bulundu/3200683 ### Ekip Proje Başkanı ve Bakanlık Temsilcisi: - Doç. Dr. İlker Mete Mimiroğlu, Proje Başkanı (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Bilal Aynur, Bakanlık Temsilcisi (Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi) Akademik Kadro: - Prof. Dr. Mustafa Hamdi Sayar (İstanbul Üniversitesi) - Prof. Dr. Esra Yaldız (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Dr. Öğr. Üyesi Cahit Karakök (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Dr. Tuba Bülbül Bahtiyar (Necmettin Erbakan Üniversitesi) Uzmanlar ve Paydaş Kurum Temsilcileri: - Nisa Nur Akgöbek, Mimar (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Sultan Beyza Özaktan, Mimar (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Gülsüm Ünal, Mimar (Necmettin Erbakan Üniversitesi) Öğrenciler: - Murat Gaymaz, Sanat Tarihi Yüksek Lisans Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Ali Yalvaç, Sanat Tarihi Yüksek Lisans Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Ceren Pınar, Sanat Tarihi Yüksek Lisans Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Emre Karaslan, Sanat Tarihi Yüksek Lisans Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Hediye Uyanık, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Muhammet Enes Akpınar, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Yusuf Enes Belen, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - İdris Kılıç, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Müge Öztürk, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Emir Kağan Karaman, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) Destekleyenler: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Karaman Belediyesi, KARTAP, Bifa, Duru, Doğuş Turizm, Saray, Landa Kadınlar Kooperatifi, Yurtsever Group, Ugi Ajans. ## 2024 Sezonu (2. sezon) Sayfa: https://karadagbinbirkilise.com/calismalar/2024 - Çalışma tarihleri: 12–25 Ekim 2024 - İzin: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, E-77734899-161.01-5428893 sayılı ve 24.07.2024 tarihli izin - Bakanlık temsilcisi: Dicle Çelik (Karaman Müzesi) - Ekip: 23 kişi Karadağ Binbirkilise Yüzey Araştırmasının 2. sezon çalışmaları; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün E-77734899-161.01-5428893 sayılı ve 24.07.2024 tarihli izni doğrultusunda, Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlker Mete Mimiroğlu başkanlığında, 12–25 Ekim 2024 tarihleri arasında “Karadağ Binbirkilise’nin Doğu Roma Dönemi Dini Mimarisi” başlığı altında gerçekleştirilmiştir. Çalışmalara Bakanlık Temsilcisi olarak Karaman Müzesi’nden Dicle Çelik katılmıştır. Ekipte Necmettin Erbakan Üniversitesi ve Konya Teknik Üniversitesi’nden akademisyen ve öğrencilerin yanı sıra Karaman Belediyesi, Millî Eğitim Bakanlığı ve KARTAP’tan mimar, arkeolog, coğrafyacı, heykeltıraş, grafik tasarımcı ve drone pilotu yer almıştır. ### Basına yansıyan ön bulgular Proje başkanının 26 Haziran 2025’te basına yaptığı açıklamaya göre çalışmanın ikinci yılında öne çıkan ön bulgular: - Literatürde yer almayan 15 yeni küçük kilise ve şapel tespit edildi. - Yapı kompleksleri, sarnıçlar, açık kült alanları, kitabeler ve mezarlar belgelendi. - Doğal ya da yarı işlenmiş mağaraların inziva hücresi olarak kullanıldığı belirlendi. - Bulunan bir Selçuklu sikkesi, bölgedeki yerleşimin Selçuklu döneminde de kısmen sürdüğüne işaret ediyor. Kaynak: Anadolu Ajansı / NTV, 26 Haziran 2025 — https://www.ntv.com.tr/n-life/gezi/karamandaki-binbir-kilise-bolgesinde-calismalar-suruyor,gA5iCDm8Q0yU1XC5NdUOoA ### Ekip Proje Başkanı ve Bakanlık Temsilcisi: - Doç. Dr. İlker Mete Mimiroğlu, Proje Başkanı (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Dicle Çelik, Bakanlık Temsilcisi (Karaman Müzesi) Akademik Kadro: - Dr. Öğr. Üyesi Cahit Karakök (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Varlık (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Dr. Öğr. Üyesi Hasan Bilgehan Makineci (Konya Teknik Üniversitesi) - Arş. Gör. Dr. Fırat Uray (Necmettin Erbakan Üniversitesi) Uzmanlar ve Paydaş Kurum Temsilcileri: - Şeyda Küçükyarma, Mimar (Karaman Belediyesi) - Ünsal Özırmak, Arkeolog (Karaman Cumhuriyet İlkokulu (MEB)) - Hediye Uyanık, Sanat Tarihçisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Fedai Erkocaoğlu, Coğrafya Öğretmeni (Millî Eğitim Bakanlığı) - Necati Şenok, Heykeltıraş (KARTAP) - İbrahim Ethem Büyükköse, Grafik Tasarım ve Reklamcılık (KARTAP) - Tahir Çetin, Drone Pilotu (Çekim ve Kurgu-Montaj) (Karaman Belediyesi) Öğrenciler: - Murat Gaymaz, Sanat Tarihi Yüksek Lisans Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Ceren Pınar, Sanat Tarihi Yüksek Lisans Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Berat Aslan, Harita Mühendisliği Öğrencisi (Konya Teknik Üniversitesi) - İdris Kılıç, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Havva Ceran, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Emir Kağan Karaman, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - İlyas Alperen Atan, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Ümit Yanık, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Derya Nur Ardıç, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) - Melih Kışla, Sanat Tarihi Öğrencisi (Necmettin Erbakan Üniversitesi) Destekleyenler: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Karaman Belediyesi, KARTAP, Bifa, Duru, Doğuş Turizm, Saray, Landa Kadınlar Kooperatifi, Yurtsever Group, Ugi Ajans. ## Web sitesi ve dijital iletişim - Mustafa Demirci, Web Sitesi Yöneticisi (Demor Digital). Eğitim: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Bilgisayar Programcılığı Öğrencisi; Anadolu Üniversitesi, Web Tasarımı ve Kodlama Öğrencisi ## Taş Parkı Projesi Ören yerlerindeki mimari plastik eserleri, lahit gövde ve kapaklarını, işlikleri ve değirmen taşlarını yerinde korumak ve eser kayıplarının önüne geçmek amacıyla Madenşehir Köyü’ndeki Karaman Madenşehri İlkokulu’nun bahçesinde bir taş parkı yapılması planlanmaktadır. Proje; eserlerin korunmasını, ziyaretçilerin eserleri inceleyebileceği bir ortam sağlanmasını ve köy okulundaki öğrencilere kültür varlıklarını koruma bilinci kazandırılmasını hedefler. Sayfa: https://karadagbinbirkilise.com/tas-parki-projesi ## Yayınlar - Binbirkilise – Karadağ (Yazar: Prof. Dr. Semavi Eyice; Editör: İlker Mete Mimiroğlu; Yayımlayan: Karaman Belediyesi Kültür Yayınları). Bizans sanatı araştırmalarının öncü isimlerinden Prof. Dr. Semavi Eyice’nin Karadağ ve Binbirkilise üzerine çalışmalarını bir araya getiren eser; bölgenin tarihî ve mimari mirasına dair temel başvuru kaynaklarından biridir. - Sevdamız Karaman — 2020–2021 Marka Kent Çalıştayı 1 (Yayımlayan: KARTAP). Karaman’ın kültürel mirasını, tanıtım ve marka kent vizyonunu ele alan çalıştay çalışmalarının derlendiği yayın. ## Basın haberleri - 15 Temmuz 2026 — GZT (Anadolu Ajansı): “Binbir Kilise’de runik yazıt bulundu: Türk damgası mı?” https://www.gzt.com/seyahat/karadagdaki-binbir-kilisede-runik-yazit-bulundu-4241714 - 13 Temmuz 2026 — Habertürk: “Karaman’daki Türk izleri heyecan uyandırdı” https://www.haberturk.com/karaman-daki-turk-izleri-heyecan-uyandirdi-3898107 - 26 Haziran 2025 — NTV (Anadolu Ajansı): “Karaman’daki “Binbir Kilise” bölgesinde çalışmalar sürüyor” https://www.ntv.com.tr/n-life/gezi/karamandaki-binbir-kilise-bolgesinde-calismalar-suruyor,gA5iCDm8Q0yU1XC5NdUOoA - 26 Haziran 2025 — Bengütürk (Anadolu Ajansı): “Karaman’da “Binbir Kilise” bölgesinde 15 dini yapı tespit edildi” https://www.benguturk.com/kultur-sanat/karamanda-binbir-kilise-bolgesinde-15-dini-yapi-tespit-edildi-216432h - 23 Mayıs 2024 — Karamandan.com: “Karaman’da tarihi kilisenin yıkıntıları arasında tespit edildi! Erken İslam dönemine ait bir iz olabilir…” https://www.karamandan.com/haber/20273728/karamanda-tarihi-kilisenin-yikintilari-arasinda-tespit-edildi-erken-islam-donemine-ait-bir-iz-olabilir - 7 Mayıs 2024 — Arkeolojik Haber: “Binbir Kilise’de yıkık bir kilisenin taşlarında Arapça “Allah” yazılı 4 taş bulundu” https://www.arkeolojikhaber.com/haber-binbir-kilisede-yikik-bir-kilisenin-taslarinda-arapca-allah-yazili-4-tas-bulundu-39202/ - 24 Nisan 2024 — Anadolu Ajansı: “Karaman’da “Binbir Kilise” olarak bilinen alanda dini yapılar bulundu” https://www.aa.com.tr/tr/kultur/karamanda-binbir-kilise-olarak-bilinen-alanda-dini-yapilar-bulundu/3200683 ## Kurumlar ve destekleyenler - T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (İzin veren kurum) — https://www.ktb.gov.tr - Necmettin Erbakan Üniversitesi (Yürütücü kurum) — https://www.erbakan.edu.tr - Karaman Belediyesi — https://www.karaman.bel.tr - KARTAP — https://kartap.org - Bifa - Duru - Doğuş Turizm - Saray - Landa Kadınlar Kooperatifi - Yurtsever Group - Ugi Ajans — https://ugi.net.tr - Hollanda Karamanlılar Federasyonu (HOKAF) ## İletişim - E-posta: karadagbinbirkilise@gmail.com - Adres: Necmettin Erbakan Üniversitesi Rektörlüğü, Yaka Mah. Yeni Meram Cad. Kasım Halife Sok. No: 11/1, Meram / Konya - İletişim formu: https://karadagbinbirkilise.com/iletisim